GIMNAZIJA – Sremski Karlovci

GIMNAZIJA – Sremski Karlovci

Tokom XVIII veka pismenost u srpskom narodu bila je slabo raširena, izuzev kod sveštenika, kaluđera i imućnih ljudi. Takvo stanje primetili su ondašnji mitropoliti koji su često slali molbe austrijskom dvoru, sa namerom da se dozvoli osnivanje škola u Sremskim Karlovcima. Austrijski carevi nisu blagonaklono gledali na ove težnje, smatrajući da bi škole štetile vojničkom duhu Srba.
Godine 1728. mitropolt Mojsije Petrović otvara školu u kojoj je predavao ugledni ruski učitelj Maksim Suvovrov, po kojem i škola dobija ime. Mitropolit Pavle Nenadović osnovao je 1749. godine Latinsku školu, koja se posle mitropolitove smrti (1768), ugasila, zajedno sa još nekim školama koje su u to vreme postojale u Sremskim Karlovcima (klirikalna, slavjano-jelinska, slavjano-gramatičeska).
Dolaskom Leopolda II na habzburški presto, delimično se menja i politika austrijskih careva prema Srbima koji su živeli na ovom području. Ovakvu situaciju koristi mitroplit Stefan Stratimirović i dobija dozvolu od bečkog dvora da se osnije gimnazija u Sremskim Karlovcima. Zahvaljujući angažovanju mitroplita i darežljivosti uglednog karlovačkog trgovca Dimitrija Anastasijevića Sabova, koji je priložio 20 000 forinti na ime dobrotvornog priloga, srpski narod dobio je prvu gimnaziju u svojoj istoriji.
Nastava u gimnaziji je počela 01. novembra 1792. godine u zgradi bivše Latinske škole, prizemnoj i niskoj kućici, u kojoj su se nlazile i učionice, ali i stanovi za profesore i direktora. Nastava se odvijala na latinskom i nemačkom jeziku, a zbog nedostatka obrazovanih ljudi među Srbima, prvi direktori bili su Česi i Slovaci. U okviru Gimnazije postojali su ‘Blagodjejanije’, internat za siromašne učenike i Konvikt za decu imućnijih roditelja. Od školske 1852/53 u gimnaziju se, novim školskim programom, uvodi srpski jezik kao maternji jezik karlovačkih đaka.
Od 1873. godine Karlovačka gimnazija dobija pravo polaganja ispita zrelosti, ali samo uz prisustvo državnog školskog nadzornika. Od tada pa do 1918. godine gimnazija nosi ime ‘Srpska pravoslavna gimnazija karlovačka’.
Krajem XIX veka, po želji patrijarha Germana Anđelića, njegov brat, sremskomitrovački prota Stevan prikupio je 35 000 kruna u zlatu za podizanje novog zdanja Karlovačke gimnazije, čije je temelje osvetio patrijarh Georgije Branković 1890. godine. Projektant nove zgrade bio je mađarski arhitekta Đula Partoš, po čijoj zamisli je mešavinom žute i crvene boje na fasadi, dočarano srednjevekovno crkveno graditeljstvo.
Od 1956/57, sa osnivanjem osnovne škole, gimnazija ima četiri razreda. Istovremeno u zgradi gimnazije radila je i učiteljska škola, a od školske 1990/91 godine, Karlovačka gimnazija postaje klasična filološka gimnazija.

SPOMEN BIBLIOTEKA

Biblioteka Karlovačke gimnazije je najstarija školska biblioteka u Srba. Osnovana je iste godine kada i gimnazija i danas poseduje oko 18 000 knjiga. Darodavci ove biblioteke bili su uglavnom direktori Gimnazije, profesori, bivši đaci, dobrotvori, patroni, naična društva i ustanove, knjižari i izdavači. Među njavrednijim knjigama svakako spadaju fototipsko izdanje ‘Miroslavljevog jevanđela’, ‘Četvorojevanđelje’ iz Mrkšine crkve (1562), ‘Službenik’ Vićenca Vukovića iz 1554, zatim dela Zaharija Orfelina, prva izdanja Dositeja Obradovića, Vuka Karadžića, Branka Radičevića, ‘Istorija’ Jovana Rajića i mnoge druge.

Tekst preuzet sa sajta Turističke organizacije Sremski Karlovci

Trg Branka Radičevića 2, Sremski Karlovci
+381 (0)21 882 127 (Turistička organizacija Sremskih Karlovaca)

Atrakcije

Sve atrakcije