VETRENjAČA – Melenci

VETRENjAČA – Melenci

Bošnjakova vetrenjača, odnosno mlin na vetar, podignuta je 1899. godine na periferiji sela, pored puta za Bašaid. Građena je u kombinaciji opeke i ćerpiča, u obliku zarubljene kupe, sa kupastim krovom prekrivenim šindrom. Kroz pokretni krov, koji se može „virati“, nekada je prolazila masivna osovina sa krilima za hvatanje vetra, koji je ujedno pokretao mlinski mehanizam.

Krilа danas nedostaju, a drveni mehanizam je u velikoj meri oštećen. Unutrašnji prostor podeljen je na prizemlje, dva sprata i potkrovlje, a sve etaže povezane su unutrašnjim stepeništem. U tavanskom prostoru i na gornjem spratu nalazila se konstrukcija mlinskog mehanizma, dok su na prvom spratu bila smeštena tri para kamenova za mlevenje žita. U prizemlju se nalazio isti broj sanduka u koje je brašno dospevalo putem oluka.

Vetrenjača je veoma slična onima u Čurugu i Belom Blatu i predstavlja redak sačuvani primer nekada brojnih objekata ove vrste. Iako je Pokrajinski zavod 1971. godine u potpunosti obnovio zgradu vetrenjače, osim pojedinih delova mlinskog mehanizma, nakon više od trideset godina nekorišćenja objekat je pretrpeo znatna oštećenja. Postojala je opasnost od potpunog urušavanja, zbog čega se ukazala potreba za hitnim konzervatorskim radovima na sanaciji konstrukcije i restauraciji oštećenih delova.

Zavod za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin izradio je projektno-tehničku dokumentaciju za rekonstrukciju i statičku sanaciju objekta, na osnovu koje su Ministarstvu kulture Republike Srbije odobrena sredstva za izvođenje radova. Radovi su realizovani tokom 2007. godine, u dve faze. Prvom fazom obuhvaćena je sanacija temelja i zidova, dok je u drugoj fazi izvršena sanacija krovne konstrukcije i postavljen novi krovni pokrivač od šindre. Na taj način sprečeno je urušavanje ovog retkog primera narodnog graditeljstva.

Napomena: Vetrenjača nije otvorena za posetioce.

Literatura: M. Đekić, „Problemi zaštite narodnog graditeljstva u Vojvodini“, Građa za proučavanje spomenika kulture Vojvodine XVII (Novi Sad, 1994).

Izvor: www.dvorci.info

Atrakcije

Sve atrakcije